HƯỚNG DẪN CÁCH TỔ CHỨC TANG LỄ MANG ĐẬM BẢN SẮC VIỆT

Sinh lão bệnh tử là quy luật tất yếu trong cuộc sống. Con người sinh ra rồi ai cũng phải lìa xa trần thế và trở về cõi vĩnh hằng. Điều này không một ai có thể phủ nhận. Để giúp các bạn hiểu và biết về cách tổ chức tang lễ cho người thân một cách chu đáo, bài viết sau đây sẽ giải quyết mọi khúc mắc mà bạn đang gặp phải. 

 Cách tổ chức tang lễ của người Việt xưa và nay có gì khác

NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM TRONG TANG LỄ CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

Cách tổ chức tang lễ gồm có rất nhiều thủ tục. Tuy nhiên, việc cần thiết và phải làm ngay khi người thân của mình vừa nhắm mắt xuôi tay chính là việc:

Sửa soạn lại cho người đã khuất

Tắm gội thật sạch sẽ, ngoài ra còn phải cắt móng tay, móng chân.... để cho người đi được mát mẻ. Sau khi tắm xong người mất phải được mặc quần áo đẹp, mới, thường thì người mất hay mặc quần áo trắng. Có một việc mà những người thân cần phải làm đó là vuốt mắt cho người đã mất.   

Việc làm tiếp theo cần làm đó là buộc hai ngón chân cái, hai ngón tay cái lại với nhau, vai cũng được bó lại bằng dây vải. Thường thì người mất sẽ được bỏ một ít gạo và ngáng một chiếc đũa ở miệng. Sau đó phủ một chiếc khăn trắng lên mặt. Theo quan niệm của người xưa cho rằng tiền và gạo là lộ phí để người mất đi về cõi âm được thuận buồm xuôi gió. Việc người âm ngậm một chiếc đũa thì họ cho rằng người chết ngậm miệng thường là cái chết chưa được thanh thản và còn vương vấn bụi trần.

Chuẩn bị những vật dụng để hóa là việc làm không thể thiếu khi tổ chức tang lễ

Sửa soạn giường của người đã khuất và gom đồ đạc

Sau khi hoàn tất mọi thủ tục trên thì người mất sẽ được đặt nằm trên giường và lưu ý là cần phải buông màn đồng thời phải thắp một ngọn đèn trên đầu giường. Theo quan niệm của người Việt thì thi hài người chết có thể chờ người nhà về mới đưa tang. Tuy nhiên thời gian chờ đợi không được quá 3 ngày. 

Một việc nữa mà người nhà cần chuẩn bị đó là thu gom quần áo, vật dụng cá nhân… của người mất để đốt hoặc thả xuống sông. Tuy nhiên, đối với những vật dụng còn mới, sử dụng được có thể giữ lại để lấy sự may mắn vì họ nghĩ rằng người mất có thể phù hộ cho mình. 

Một số lưu ý khác

Ngoài những vấn đề trên, người nhà còn phải chuẩn bị thêm những vật dụng cá nhân khác cho người mất như: Bàn chải đánh răng, giầy dép, gương, lược, tiền lẻ, bông nút tai…để cho vào trong quan tài người đã mất.

Những việc cần làm và cấp thiết nữa đó là liên hệ và tìm đội kèn trống, ban tổ chức tang lễ, tìm địa điểm chôn cất… Kể cả việc liên hệ mua vải xô, vải trắng để làm khăn tang… Thực tế lo tang lễ cho người đã mất không phải là vấn đề đơn giản trong lúc gia đình đang trong hoàn cảnh tang gia bối rối. Chính bởi vậy, hiện nay có rất nhiều cơ sở đặt làm trọn gói vấn đề này. Một trong những địa chỉ tin cậy nhất hiện nay có lẽ là trại hòm MARTINO. Nếu cần các bạn có thể tham khảo nhé. 

CÁCH TỔ CHỨC TANG LỄ CHO NGƯỜI ĐÃ MẤT

Cách tổ chức tang lễ cho người đã mất theo văn hóa của người Việt Nam có sự độc đáo rất riêng biệt. Nét văn hóa này là di sản văn hóa của người Việt. Độc đáo ở từng chi tiết, từng việc làm mà bạn không thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào trên thế giới. Những thủ tục trong tang lễ người Việt không thể không kể đến đó là:

Lập bàn thờ vong cho người mất

Ngoài những việc làm mà chúng tôi đã đề cập ở trên thì có lẽ công việc tiếp theo và cần thiết đó là lập bàn thờ vong cho người mất. Bàn thờ vong theo văn hóa Việt cũng khá độc đáo. Trên bàn có lọ hoa, bát hương, mâm ngũ quả, hương, nến, di ảnh người quá cố, mâm đựng khăn tang, áo xô… Tuy nhiên có một thứ không thể thiếu đó là 2 cây chuối nhỏ được đặt ở hai bên bàn thờ. Đặc biệt hơn nữa là bát hương cũng làm từ thân của một đoạn của cây chuối. 

Cách thức lập bàn thờ vong cho người mất

Điều này khá đặc biệt đúng không các bạn? Từ xa xưa, người Việt đã quá quen thuộc với loài cây này. Loại cây tượng trưng cho sự sum vầy, bao bọc, đoàn kết của những người thân yêu trong gia đình. Cây chuối mang đến một thông điệp đó là: Người ra đi cứ hãy cứ thanh thản, họ hàng, anh em, bạn bè sẽ là những người ở lại lo toan mọi công việc cũng như gánh nặng mà người đã mất để lại.  

Thường thì người con trưởng sẽ làm nhiệm vụ đứng ở bên cạnh bàn thờ để thắp hương và cám ơn những người đến phúng viếng. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp đặc biệt không có con trai thì có thể cháu trai, em trai… đứng để đáp lễ. 

Chuẩn bị bàn để tổ chức tang lễ

Chiếc bàn này với nhiệm vụ là đặt những vật dụng cần thiết để những người đến viếng lấy để vào dâng hương. Cụ thể là: Đĩa dâng lễ, sổ tang lễ, băng đên, tờ cáo phó, phong bì, bút… Ngoài ra còn chuẩn bị thêm một cái bàn để loa đài, mic… Đây là một nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu trong quá trình tổ chức tang lễ để tránh người phúng viếng mang những vật dụng không cần thiết hoặc cũng có thể là giúp người đến việc khi họ chưa có thời gian để chuẩn bị. 

Nghi thức nhập quan và phát tang

Cách tổ chức tang lễ cho người mất theo đúng văn hóa Việt thì 2 nghi thức này rất quan trọng. Giờ nhập quan phải được xem xét rất cẩn thận, hợp với tuổi, hợp không sung với giờ mất… Mọi vật dụng chuẩn bị cho người mất được cho tất cả vào trong quan tài. 

Nghi lễ phát tang của người Việt

Phát tang là nghi lễ rất thiêng liêng, con cháu trong gia đình xếp thành hàng và đứng trước bàn thờ vong. Khăn tang hầu như được phát theo gia đình và màu tang được phát cho mọi người sẽ tuân theo thứ bậc với người mất. Sau khi phát tang xong thì nghi lễ tiếp theo được diễn ra là phúng viếng. Mỗi đoàn đến phúng viếng sẽ được người trong gia đình đứng ra cảm ơn.  

Nghi lễ di quan

Đây cũng là một nghi thức quan trọng không kém trong cách tổ chức tang lễ đối với nghi thức nhập quan và phát tang. Trong nghi lễ này, người thân trong gia đình đi theo đẩy linh cữu còn bạn bè, hàng xóm láng giềng sẽ đi ở phía sau. Quá trình di quan phải nhẹ nhàng và thật chậm rãi. Đặc biệt là phải đảm bảo được sự thăng bằng của quan tài trong lúc di quan. 

Nghi lễ di quan người mất

Khi quan tài được di quan đến nơi an nghỉ cuối cùng thì một nghi lễ tiếp theo đó là hạ huyệt. Trong quá trình hạ huyệt quan tài cũng được di chuyển rất cẩn thận và tuyệt đối không được để quan tài mất thăng bằng và xô lệch. Người đặt nắm đất đầu tiên khi hạ huyệt là con trưởng sau đó đến gia đình, họ hàng, bạn bè và làng xóm…

Nghi lễ thờ cúng sau tổ chức tang lễ

Một nghi lễ không thể thiếu trong cách tổ chức tang lễ của người Việt. Sau khi thực hiện tất cả các nghi lễ trên thì người nhà sẽ tập trung lại cùng với thầy cúng lập bàn thờ. Mọi vật dụng trên bàn thờ vong sẽ được chuyển sang bàn thờ. Lưu ý hướng đặt bàn thờ rất quan trọng, vấn đề này người nhà nên hỏi ý kiến của thầy cúng để có tính chuẩn mực, tránh sai phạm. 

Sau đó người nhà sẽ làm mâm cơm đặt trên bàn thờ để cúng người đã mất. Ngoài ra người Việt còn có một số ngày quan trọng khác đó là cúng ba ngày, cúng 49 ngày, 100 ngày hay giỗ đầu… Quan trọng hơn nữa đó là phần cúng cơm hàng ngày cho người mất đến hết 49 ngày. 

Như vậy, có thể thấy rằng văn hóa tổ chức tang lễ cho người mất đối với người Việt Nam rất được coi trọng. Từng chi tiết, từng việc làm được tiến hành hết sức bài bản và cầu kỳ đến từng chi tiết nhỏ. Hy vọng bài viết này đã đem đến cho các bạn một cái nhìn tổng quát nhất về cách tổ chức tang lễ rất riêng mang đậm bản sắc Việt.